بررسی رابطه بین ریسک سیستماتیک و بازده سهام در بازار بورس اوراق بهادار تهران (از سال 1387 تا 1392) با استفاده از مدل قیمت‌گذاری دارایی سرمایه‌ای

نویسندگان

1 دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 دانشکده کشاورزی ساری

3 دانشگاه تهران

چکیده

یکی از مهم‌ترین مباحث بازار سرمایه، آگاهی از میزان ریسک شرکت‌ها، به‌ویژه ریسک سیستماتیک است که می‌تواند بازده سهام شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار داده و نقش به‌سزایی در تصمیم‌گیری‌ها ایفا کند. در این پژوهش به بررسی رابطه‌ بین ریسک سیستماتیک و بازدهی سهام بر اساس مدل قیمت‌گذاری دارایی سرمایه‌ای در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازیم. نمونه انتخابی پژوهش، 50 شرکت برتر بورس اوراق بهادار تهران است که داده‌ها را در یک دوره‌ پنج ساله از سال 1387 تا 1392 انتخاب کرده‌ایم. برای هر شرکت 5 داده در سال و برای 50 شرکت نمونه 250 داده که با توجه به زمان 5 ساله مورد استفاده در مجموع، 1250 داده را برای برآورد گردآوری کرده‌ایم. برآورد مدل از طریق تکنیک داده‌های تابلویی بوده و نتایج به دست آمده از آزمون فرضیه‌ها نشان می‌دهد که بین ریسک سیستماتیک و بازده سهام آنها از نظر آماری رابطه معناداری وجود دارد. همچنین، یافته‌ها نشان می‌دهد که رابطه غیر خطی (درجه دوم) بهتر از رابطه خطی قادر است ارتباط بین ریسک سیستماتیک و بازده سهام را تبیین کند. این بدان معناست که فرض خطی‌بودن ارتباط بین ریسک سیستماتیک و بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران رد می‌شود و هیچ ارتباط خطی بین ریسک سیستماتیک و بازده سهام در نمونه انتخابی وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Relationship between Systematic Risk and Stock Returns in Tehran Stock Exchange (From 1387 to 1392) Using the Capital Asset Pricing Model (CAPM)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Mehrara 1
  • Nazi Heidari Zahiri 2
  • Zabihallah Falahati 3
1 tehran university
2 sari university
3 tehran university
چکیده [English]

 
One of the most important issues in the capital market is assessing the risk level of companies, especially “systemic risk” that can affect stock returns, and therefore plays a significant role in decision-making. The present study examined the relationship between stock returns and systematic risk based on the Capital Asset Pricing Model (CAPM) in the Tehran Stock Exchange. The data set contains 5 data points per year for the top 50 companies in Tehran Stock Exchange for the five year period of 1387 to 1392 adding up to a total of 1250 data points. Model parameter estimation is done using Panel data techniques and the results of the hypothesis tests show that the statistically significant correlation between systematic risk and stock returns. The results indicate that the a quadratic relationship explains this correlation better than linear relationship is able to, thus rejecting the assumption of linearity on the correlation between systematic risk and stock returns in the Tehran Stock Exchange

کلیدواژه‌ها [English]

  • Systematic Risk
  • Capital Asset Pricing Model
  • Panel Data

 

-    امیر حسینی، زهرا و قبادی، معصومه. (1389). آزمون توان تبیین مدل شرطی قیمت‌گذاری دارایی‌های سرمایه‌ای کاهشی (CD-CAPM) جهت پیش‌بینی ریسک و نرخ بازده مورد انتظار. مجله مهندسی و مدیریت پرتفوی. شماره پنجم. زمستان 89. صص 88-115.

-    بقایی، علی. (1378). طراحی و تبیین الگوی اندازه‌گیری ریسک شرکت و تعیین رابطه آن با نرخ بازده شرکت. پایان‌نامه دکتری تخصصی (P.H.D) مدیریت گرایش مالی. تهران. دانشگاه تهران.

-        جهانخانی، علی و پارسیان، علی. (1374). بورس اوراق بهادار. انتشارات دانشکده مدیریت دانشگاه تهران.

-        خاکی، غلامرضا. (1382). روش تحقیق با رویکرد پایان نامه نویسی. انتشارات بازتاب. چاپ اول.

-    دارابی، رویا و سعیدی، عطیه. (1388). ارزیابی رابطه بین اهرام عملیاتی با ریسک سیستماتیک و بازده در بازار بورس تهران. دانشگاه آزاد واحد تهران جنوب. پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی تابستان 1388. سال اول، شماره 2، صص 145-162.

-        راعی، رضا و پویان فر، احمد. (1391). مدیریت سرمایه‌گذاری پیشرفته. انتشارات سمت. چاپ هفتم. زمستان.

-    زراء نژاد، منصور و انواری، ابراهیم. (1385). کاربرد داده‌های ترکیبی در روش تحلیل رگرسیون در علوم مختلف (با تأکید بر علوم اقتصادی-اجتماعی). همایش بین‌المللی روش‌های تحقیق در علوم، فنون و مهندسی.

-        سوری، علی. (1391). اقتصادسنجی همراه با کاربرد Eviews. نشر فرهنگ شناسی و نشر نور علم. چاپ سوم.

-        سوری، علی. (1391). نظریه جدید سبد دارایی و تحلیل سرمایه‌گذاری. انتشارات پژوهشکده پولی و بانکی، چاپ اول.

-    کیمیاگری، علی محمد؛ اسلامی بیدگلی، غلامرضا و اسکندری، مهدی. (1386). بررسی رابطه بین ریسک و بازده در بورس تهران بر اساس مدل سه عاملی فاما و فرنچ‌. مجله تحقیقات مالی. دوره نهم. شماره 23. صص 61 -82.

-        گجراتی، دامودار. مبانی اقتصادسنجی. ترجمه حمید ابریشمی. انتشارات دانشگاه تهران. جلد اول. چاپ دهم.

-    گرجی زاده، داوود. (1389). بررسی رابطه بین ریسک سیستماتیک و رشد سود شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزه کوه. مجله پژوهشگر. پاییز 1389. شماره 7. صص30-41.

-    مدرس، احمد و عبداله‌زاده، فرهاد. (1387). مدیریت مالی، چاپ و نشر بازرگانی وابسته به مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.

-        نوروش، ایرج و دیانتی دیلمی، زهرا. (1383). مدیریت مالی. انتشارات دانشگاه تهران. چاپ اول.

 

-        Bollerslev, T., Osterrieder, D., Sizova, N., & Tauchen, G. (2013). Risk and Return: Long-run Relations, Fractional Cointegration, and Return Predictability. Journal of Financial Economics. Vol. 108, No.2, pp. 404-424.

-        Choudhary, K., & Choudhary, S. (2010). Testing Capital Asset Pricing Model: Empirical Evidences from Indian Equity Market. Eurasian Journal of Business and Economics, Vol. 3, No. 6, pp. 127-138.

-        Gujarati, B. (2003). Basic Econometrics, McGraw Hill, 6th.

-        Fischer, D. E., & Jordan, R. J. (1991). Security Analysis and Portfolio Management. Englewood Cliffs: Prentice Hall.

-        Elton, E. J., & Gruber, M. J. (1997). Modern Portfolio Theory, 1950 to date. Journal of Banking & FinanceVol. 21. No. 11, pp. 1743-1759.

-        Jensen, M., & Scholes, M. (1972). The Capital Asset Pricing Model: Some Empirical Tests. Available from the Social Science Research Network e-Library at: http://papers.ssrn.com/abstract=908569,

-        Harrington, D. R. (1987). Modern Portfolio Theory, the Capital Asset Pricing Model, and Arbitrage Pricing Theory: A User's Guide. Prentice-Hall.

-        Jahankhani, A., & Pinches, G. E. (1978). The Nonstationarity of Systematic Risk for Bonds/BEBR No. 497.

-        Jegadeesh, N., Kräussl, R., & Pollet, J. (2009). The Risk and Return Characteristics of Private Equity Using Market Prices. Working paper. Available from the Social Science Research Network e Library at : http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1344895.

-        McCurdy, T. H., & Morgan, I. G. (1999). Inter-temporal Risk in the Foreign Currency Futures Basis. Canadian Journal of Administrative Sciences, Vol. 16, No. 3, pp. 172-184.

-        Maheu, J. M., & McCurdy, T. H. (2005). The Long-run Relationship between Market Risk and Return. University of Toronto, Department of Economics Working Papers.

-        Raei, R., & Talangi, A. (2008). Advanced Investment Management. Fourth Printing, pp123-178.

-        Shahid H., Prakash A. J. and Anderson G. A. (1994). A Note on the Relationship between Systematic Risk and Growth in Earnings. Journal of Business Finance & AccountingVol. 21, No. 2, pp. 293-297.

Stewart, K. G. (2005). Introduction to Applied Econometrics. Belmont, CA: Thomson Brooks/Cole