سنجش ظرفیت مالیات بر ارزش‌افزوده مناطق با استفاده از الگوی داده-ستانده چند منطقه‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

در این مقاله، یکپارچگی افقی و عمودی ارزش‌افزوده و اثرات متقابل مناطق کشور بر ظرفیت مالیات بر ارزش‌افزوده با استفاده از یک جدول داده- ستانده چندمنطقه‌ای تهران، البرز و سایر مناطق برای سال 1393 محاسبه گردیده است. از یک سو بر اساس نظریه اقتصاد منطقه‌ای، پیش‌بینی می‌شود که هرچه منطقه کوچک‌تر باشد، میل به واردات بیشتر و شاخص یکپارچگی عمودی بزرگتری داشته باشد و از سوی دیگر، طبق منطق نظام مالیات بر ارزش‌افزوده، انتظار می‌رود که منطقه بزرگتر، ظرفیت مالیات بر ارزش‌افزوده مناطق دیگر را به میزان بیشتری متاثر سازد. محاسبات این مقاله نیز مؤید این دو پیش‌بینی نظری است به طوری‌که نتایج مطالعه، حاکی از آن است که: اولاً، شاخص یکپارچگی عمودی برای استان‌های تهران، البرز و سایر مناطق، به ترتیب 7/9، 9/17 و 5/3 درصد است و استان البرز که با سهم 4/3 درصدی از کل تولید ناخالص داخلی کشور، کوچک‌ترین منطقه محسوب می‌شود، بالاترین شاخص یکپارچگی عمودی را دارد. ثانیاً، استان البرز به عنوان کوچک‌ترین منطقه، اثرات نسبتاً اندکی بر ظرفیت مالیات بر ارزش‌افزوده تهران و سایر مناطق دارد؛ به طوری‌که تأمین نیازهای واسطه‌ای بخش‌های اقتصادی استان البرز توسط تهران و سایر مناطق، صرفاً می‌تواند 33/0 و 72/0 درصد ظرفیت مالیاتی این دو منطقه را ارتقا بخشد. این در حالی است که وسعت اثرگذاری سایر مناطق بر ظرفیت مالیاتی استان تهران و البرز، به مراتب قابل ملاحظه‌تر بوده و به ترتیب، موجب ایجاد یک ظرفیت مالیاتی 5/8 و 14 درصدی در دو استان‌ مذکور می‌شود

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the capacity of value-added tax in the regions using the multi-regional input-output model

نویسنده [English]

  • Parisa Mohajeri
Assistant Professor of Economics, Faculty of Economics, Allameh Tabataba'i University
چکیده [English]

In this paper, horizontal and vertical integration of value added and the interaction of regions on value added tax capacity are calculated using multi-regional input-output table of Tehran-Alborz and other regions in 2014. On the one hand, based on regional economics theory, a smaller region is expected to have the greater propensity to import and the greater vertical integration index. On the other hand, according to the logic of value added tax system, the larger region is anticipated to influence value added tax capacity of the other regions highly. The calculations of this paper are compatible with theoretical expectations. The results indicate that, firstly, the vertical integration indices for the provinces of Tehran, Alborz and other regions are 9.7%, 17.9% and 3.5%, respectively, and the province of Alborz which is the smallest region (3.4% of country’s GDP), has the greatest vertical integration index. Secondly, Alborz province has relatively modest effects on the value added capacity of Tehran and other regions, so that providing the intermediate demands of economic sectors of Alborz by Tehran and other regions can only increase 0.33% and 0.72% of tax capacity in 2 regions, respectively. However, the magnitude of the impact of other regions on Tehran and Alborz tax capacity is very significant and consequently creates a tax capacity of 8.5% and 14% in 2 mentioned provinces, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Vertical Integration Index
  • Horizontal Value Added Integration
  • Multi-Regional Input-Output Table
  • Value Added Tax Capacity

 

-        بانوئی، علی‌اصغر؛ مهاجری، پریسا، میرزایی، حجت‌اله و جهانفر، نیلوفر. (1397). سنجش شاخص یکپارچگی عمودی ارزش‌افزوده غیرمستقیم بخش‌های اقتصادی شهرستان تهران، پنجمین همایش کاربرد الگوهای داده-ستانده در برنامه‌ریزی اقتصادی و اجتماعی، تهران، ایران.

-        خالقی رخنه، زهرا؛ زاهدی، امین و عودی، مهدی. (1391). تبیین روش و برآورد پایه مالیات بر ارزش‌افزوده با استفاده از جدول داده- ستانده. پژوهشنامه مالیات، شماره پانزدهم، مسلسل 63.

-        مهاجری، پریسا و سبحانیان، سید محمدهادی. (1396). برآورد شکاف سیاستی و شکاف تمکین در نظام مالیات بر ارزش‌افزوده ایران و ضرورت استخراج چارچوب منطقی برای اعطای معافیت‌ها. پژوهشنامه مالیات، شماره سی و ششم، مسلسل 84.

-        واقف، آیدا. (1396). سنجش اهمیت ارزش‌افزوده بخش‌های اقتصادی با استفاده از رویکرد ترکیبی تولید به تولید سرافا-پاسینتی- لئونتیف. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی.

 

-        Aguirre, C. A., & Parthasarathi, Sh. (1988). The Mexican Value-Added Tax (VAT): methodology for calculating the base. National Tax Journal41(4), 543-54.

-        Banouei, A., Mohajeri, P., Mirzaei, H. & Jahanfar, N. (1397). Measuring indirect vertical integration index of value added in economic sectors of Tehran, 5st conference on the application of input-output models in economic and social planning, Tehran, Iran (In Persian).

-        Dietzenbacher, E., & Vander Linden, J. A. (1997). Sectoral and spatial linkages in the EC production structure. Journal of Regional Science37(2), 235-257.

-        Dietzenbacher, E., Vander Linden, J. A., & Steenge, A. E. (1993). The regional extraction method: EC input–output comparisons. Economic Systems Research5(2), 185-206.

-        Heimler, A. (1991). Linkages and vertical integration in the Chinese economy. The Review of Economics and Statistics73(2), 261-267.

-        Hutton, M. E. (2017). The Revenue Administration–Gap Analysis Program: Model and Methodology for Value-Added Tax Gap Estimation. International Monetary Fund.

-        Khaleghi, Z., Zahedi, A. & Oodi, M. (1391). Explaining the method and estimation of value-added tax base using input-output table. Journal of Tax Research, 15 (In Persian).

-        Mohajeri, P., & Sobhanian, M. H. (1396). Estimating the policy gap and compliance gap in Iran’s value-added tax system and the need to extract a rational framework for exemptions. Journal of Tax Research, 36 (In Persian).

-        Novysedlák, V., & Palkovičová, J. (2012). The estimate of the value added tax revenue loss. Institute for Financial Policy, Ministry of Finance, Slovak Republic, Economic Analysis25.

-        Pasinetti, L. (1973). The notion of vertical integration in economic analysis. Metroeconomica25(1), 1-29.

-        Pasinetti, L. (1986). Sraffa's circular process and the concept of vertical integration. Political Economy, 2(1), 3-16.

-        Sraffa, P. (1975). Production of commodities by means of commodities: Prelude to a critique of economic theory. Cambridge: Cambridge University Press.

-        Vaghef, I. (1396). Measuring the importance of value added in economic sectors using product to product mixed approach of Sraffa-Pasinetti-Leontief. Master’s thesis, Faculty of Economics, Allameh Tabataba’i University (In Persian).