بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت دارایی‌های بانکی در شبکه بانکی کشور ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده پولی و بانکی

2 دانشگاه آزاد اسلامی-علوم وتحقیقات تهران

چکیده

ارزیابی کیفیت دارایی بانک ها که معمولاً مترادف با کیفیت تسهیلات اعطایی به کار می رود، به طور کلی، شامل شناسایی دقیق کلیه تسهیلات اعطا شده مشکل دار و محاسبه سهم آنها در کل تسهیلات و دستیابی به درجه سلامت دارایی های بانک می باشد. طبق آمار و ارقام منتشره از سوی بانک مرکزی در سالهای اخیر ،نسبت تسهیلات غیر جاری به کل تسهیلات شبکه بانکی کشور، رشد قابل توجهی را تجربه کرده که نشان دهنده قفل شدن بخش قابل توجهی از منابع بانکی و عدم بازگشت آن به اقتصاد است. در این تحقیق، به بررسی عوامل مؤثر بر کیفیت دارایی های بانکی کشور در دو بخش عوامل درون سازمانی و عوامل برون سازمانی پرداخته شده است. به منظور برآورد مدل انتخابی، متغیرهای کلان اقتصادی و داده های ترازنامه ای بیست و پنج بانک از شبکه بانکی کشور (بانک اقتصاد نوین، پارسیان، پاسارگاد، سامان، سرمایه، سینا، کارآفرین، انصار، ایران زمین، آینده، دی، شهر، مهر، پست بانک، سپه، ملی، صنعت و معدن، کشاورزی، مسکن، توسعه صادرات، توسعه تعاون، تجارت، رفاه کارگران، صادرات، و ملت) از سال 1385 تا 139۴ به کار گرفته شده اند. در این تحقیق، تلاش بر آن بوده است تا ارتباط میان کیفیت دارایی و عوامل بانکی (نسبت سرمایه به دارایی، نسبت بازده دارایی­ها، اندازه بانک، نسبت سپرده به دارایی، رشد وام، نسبت وام به دارایی) مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر این، تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی (تورم و تولید ناخالص داخلی) بر کیفیت دارایی نیز مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این مقاله، با استفاده از یک الگوی اقتصادسنجی شش مرحله­ای و تخمین زننده خطی GMM (گشتاورهای تعمیم یافته)، این نتیجه حاصل شده است که ارتباط معنادار میان متغیرهای فوق الذکر (متغیرهای مستقل) و کیفیت دارایی در شبکه بانکی کشور وجود دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examining the Factors Influencing Asset Quality in the Iranian Banking Network

نویسندگان [English]

  • Mahshid Shahchera 1
  • Farzaneh Abolfathi 2
1 faculty member monetary and banking central bank
2 islamic azad university
چکیده [English]

 
In general, the quality assessment of banks' assets, which is usually used as synonymous with quality of facilities, involves the accurate identification of all troubled facilities granted by banks and the calculation of their shares in the total facilities and achieving the health of the bank's assets. According to figures provided by the Central Bank of Iran (CBI) in recent years, the ratio of non-current facilities to the entire facilities granted by the countrywide banking network has experienced significant growth, which indicates the blockage of a significant portion of banking resources and its failure to return to the economy. In this research, we investigate the factors affecting the quality of the Iranian banks’ assets in two parts of internal and external organizational factors. More exactly, we try to examine the relationship between assets quality and banking factors (equity-to-assets ratio, return on assets ratio, size of bank, the ratio of deposits to assets, growth in loans offered, loan-to-asset ratio). In addition, we evaluate the impact of macroeconomic variables (inflation and GDP) on asset quality. We apply macroeconomic variables and balance sheet data of 25 banks during 2006 -2015. By using a six-step economic model and linear estimator GMM (Generalized Method of Moments), we concluded that there is a meaningful relationship between the above-mentioned variables (independent variables) and asset quality

کلیدواژه‌ها [English]

  • Asset Quality
  • Non-Performing Loans
  • Size of Bank
  • GMM

-        احمدیان، اعظم. (1391). ارزیابی عملکرد صنعت بانکداری در ایران (مقایسه سال­های 1389 و 1390). تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.

-        امیرلو، معصومه و لطیف، بیژن. (1392). عوامل تعیین کننده مطالبات معوق در نظام بانکی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد،  دانشگاه الزهرا، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی.

-        امینیان، حمیدرضا. (1393). تحقیقی پیرامون ارزیابی سلامت مالی بانک های تجاری و غیر تجاری شبکه بانکی کشور در چارچوب الگوی کامل (CAMEL). پایان نامه کارشناسی ارشدحسابداری، دانشگاه آزاداسلامی واحد شاهرود، دانشکده علوم انسانی.

-        -تاجیک، مهدی. (1392). مطالبات معوق بانکی: علل و راه کارها. گزارش نظرسنجی از هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران.

-        تک دهقان، گلجهان. (1379). بررسی تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر مطالبات معوق بانک صادرات ایران (حجم نقدینگی و تولید ناخالص داخلی). پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و حسابداری.

-        حیدری، هادی؛ زواریان، زهرا و نوربخش، ایمان. (1389). بررسی اثر شاخص های کلان اقتصادی بر مطالبات معوق بانک ها. نشریه پول و اقتصاد، تابستان، دوره  2، شماره  4:  219-191.

-        ذوالنوریان، مهدی. (1389). آسیب شناسی علل و عوامل ایجاد و افزایش مطالبات معوق بانک ها. نشریه بانک و اقتصاد، اسفند، شماره 112: 52-50.

-        روزنامه دنیای اقتصاد. رفتارشناسی وام دهی بانک ها. 15 شهریور 1394، شماره 3572.

-        شعبانی، احمد و جلالی، عبدالحسین. (1390). دلایل گسترش مطالبات معوق در نظام بانکی ایران و بیان راهکارهایی برای اصلاح آن. فصلنامه برنامه ریزی و بودجه، دوره 16: 188-155.

-        طباطبائی فر، ماندانا. (1389). شناسایی و تبیین عوامل و مولفه های مؤثر بر ایجاد مطالبات معوق از دیدگاه کارشناسان و مشتریان نظام بانکی (مطالعه موردی: شعب بانک ملی استان هرمزگان(. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.

-   عباسقلی پور، محسن. (1389). عوامل مؤثر بر بهبود عملکرد بانک ها. ماهنامه بانک و اقتصاد، شماره 106: 35-24.

-        علمی، محمدرضا. (1389). بررسی عوامل مؤثر در ایجاد مطالبات غیرجاری در بانک توسعه صادرات ایران و ارائه‌ و راهکارهائی مناسب جهت کاهش نسبی آن. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران.

-        فرح بخش محمدی، سید محمدعلی. (1380). بررسی ارتباط بین اطلاعات اعتباری و مطالبات معوق بانک (مطالعه موردی بانک ملی ایران). پایان­نامه کارشناسی ارشد. موسسه عالی بانکداری ایران.

-        گودرزی، فرزانه. (1384). بررسی علل وعوامل معوق شدن وامهای پرداختی مطالعه موردی بانک رفاه کارگران طی دوره 70-1360. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و حسابداری.

-        محمدی، تیمور و محمدزاده، پرویز. (1389). اقتصادسنجی. تهران: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.

-        هاشمی نودهی، میر مجتبی. (1377). بررسی علل ایجاد مطالبات معوق و سررسید گذشته تسهیلات بانک مسکن طی دوره 1376-1365. پایان نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه عالی بانکداری ایران.

 

-        Abdelkader, B. & Neila, B. & Sana, J. (2009). Banking Supervision and Nonperforming Loans: Across-Country Analysis. Journal of financial Economic Policy. 1: 286-319.

-        Alhassan, A. L., Kyereboah-Coleman, A., & Andoh, C. (2014). Asset Quality in a Crisis Period: An Empirical Examination of Ghanaian Banks. Review of Development Finance, 4(1), 50-62.

-        Angelos, V. & Vasilios, L. (2012). Macroeconomic and Bank-Specific Determinants of Non-performing Loans in Greece: A Comparative Study of Mortgage,Business and Consumer Loan Portfolios. Journal of Banking & Finance, 36(4), 1012-1027.

-        Baboucek, I., & Jancar, M. (2005). Effects of Macroeconomic Shocks to the Quality of the Aggregate Loan Portfolio. Czech National Bank.

-        Bofondi, M., & Ropele, T. (2011). Macroeconomic Determinants of Bad Loans: Evidence from Italian Banks. Bank of Italy Occasional Papers, No. 89.

-        Dash, M. K., & Kabra, G. (2010). The Determinants of Non-Performing Assets in Indian Commercial Bank: An Econometric Study. Middle Eastern Finance and Economics, 7(2), 94-106.

-        Daumont, R., Le Gall, F., & Leroux, F. (2004). Banking in Sub-Saharan Africa: What Went Wrong? (No. 2004-2055). International Monetary Fund.

-        De Bock, R., & Demyanets, M. A. (2012). Bank asset quality in Emerging Markets: Determinants and Spillovers (No. 12-71). International Monetary Fund.

-        Ezeoha, A. E. (2011). Banking Consolidation, Credit Crisis and Asset Quality in a Fragile Banking System: Some Evidence from Nigerian Data. Journal of Financial Regulation and Compliance, 19(1), 33-44.

-        Fofack, H. (2005). Nonperforming Loans in Sub-Saharan Africa:Causal Analysis and Macroeconomic Implications. World Bank Policy Research Working Paper, No. 3769, November.

-        Gavin, M., & Hausmann, R. (1996). Sources of Macroeconomic Volatility in Developing Economies. IADB Working Paper (Washington: Inter-American Development Bank).

-        Hu, J. L., & Li, Y. (2004). Ownership and nonperforming loans: Evidence from Taiwan's banks. The Developing Economies, 42(3), 405-420.

-        Jimenez, G., & Saurina, J. (2006). Credit Cycles, Credit Risk, and Financial Regulation. Int. J. Central Bank. 2: 65-98.

-        Kalirai, H., & Scheicher, M. (2002). Macroeconomic Stress Testing: Preliminary Evidence for Austria. Financial Stability Report, (3), 58-74.

-        Kapur, I., Schiff, J. A., Hadjimichael, M. T., Szymczak, P., & Hilbers, P. L. C. (1991). Ghana; Adjustment and Growth, 1983-91 (No. 86). International Monetary Fund.

-        Keeton, W. R. (1979). Equilibrium Credit Rationing. Garland, New York.

-        Keeton, W. R. (1999). Does Faster Loan Growth Lead to Higher Loan Losses?. Economic Review-Federal Reserve Bank of Kansas City, 84(2), 57.

-        Keeton, W. R., & Morris, C. S. (1987). Why Do Banks' Loan Losses Differ?. Economic Review-Federal Reserve Bank of Kansas City, 72(5), 3.

-        Khemraj, T., & Pasha, S. (2009). The Determinants of Non-Performing Loans: An Econometric Case Study of Guyana. MPRA Paper. (53128).

-        Klein, N. (2013). Non-Performing Loans in CESEE: Determinants and Macroeconomic Performance IMF Working Paper. WP13/72.

-        Louzis, D. P., Vouldis, A. T., & Metaxas, V. L. (2012). Macroeconomic and Bank-Specific Determinants of Non-Performing Loans in Greece: A Comparative Study of Mortgage, Business and Consumer Loan Portfolios. Journal of Banking & Finance, 36(4), 1012-1027.

-        Mcdonald, C. &Valentine, F. (2009). The Determinants of Commercial Bank Profitability in Sub-Saharian Africa. IMF Working Paper.

-        Pain, D. (2003). The Provisioning Experience of the Major UK Banks: A Small Panel Investigation. Working Paper No. 177. Bank of England.

-        Pasiouras, F., & Kosmidou, K. (2007). Factors Influencing the Profitability of Domestic and Foreign Commercial Banks in the European Union. Research in International Business and Finance, 21(2), 222-237.

-        Rajan, R., & Dhal, S.C. (2003). Non-performing Loans and Terms of Credit of Pub-Lic Sector Banks in India: An Empirical Assessment. Reserve Bank India Occasional Pap. 24 (3): 81-121.

-        Salas, V., & Saurina, J. (2005). Credit Risk in two Institutional Regimes: Spanish Commercial and Savings Banks. Journal of Financial Services Research, 22(3), 203-224.

-        Sinkey, J. F., & Joseph, F. (1991). Loan-Loss Experience and Risk-Taking behavior at Large Commercial Banks. Journal of Financial Services Research, 5(1), 43-59.

-        Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit Rationing in Markets with Imperfect Information. The American Economic Review, 71(3), 393-410.

-        Stiglitz, J.E., & Weiss, A. (1981). Credit Rationing in Markets with Imperfect Information. Am. Econ. Rev. 71: 393-410.